Bài chòi là một trò chơi nổi bật, gắn liền với các hoạt động văn hóa trong dịp Tết. Tuy thẻ bài chòi được biết đến rộng rãi trên toàn quốc, nhưng nguồn gốc của nó chủ yếu xuất phát từ miền Trung Việt Nam. Mỗi vùng miền đều có cách chơi đặc trưng, trong khi vẫn tuân thủ những quy tắc chung của trò chơi.
Trong những ngày đầu năm mới, người dân thường tham gia chơi bài chòi hoặc bài sắc tê như một hình thức thử vận may và hòa nhập vào không khí lễ hội nhộn nhịp của Tết. Số tiền thưởng cũng sẽ khác nhau tùy vào từng nơi tổ chức, và không ít người đã kiếm được món tiền lớn khi chiến thắng.
Quy trình chơi thẻ bài chòi như thế nào?
Để nắm vững kỹ thuật chơi, trước tiên chúng ta cần hiểu rõ về các quân bài trong bộ bài chòi.
Các quân bài
Bộ bài chòi gồm 28 hoặc 30 cặp bài, chia thành 3 pho: văn, vạn, sách và 3 cặp bài yêu, bao gồm:
- Pho văn gồm các quân trường hai, trường ba, voi, rún, gối, sáu tiền, tám tiền, xe và liễu.
- Pho vạn bao gồm tám cẳng, ba đấu, học trò, xơ, quăn, nhọn, bồng, và thầy.
- Pho sách lại có các quân nọc đượng, gà, nghèo, gióng, dày, sáu hột, sưa, đỏ mỏ, tám giây.
- Cuối cùng là cặp bài yêu gồm thái tử, ông ầm và bạch tuyết.
Các thẻ bài chòi được in theo kiểu tranh mộc bản, tuy nhiên nọc đượng và bạch tuyết không được sử dụng. Mỗi thẻ có kích thước 12cm dài và 3cm rộng, với hình vẽ mang đậm bản sắc văn hóa Champa cùng những chi tiết trang trí của các dân tộc thiểu số.
Cách chơi chi tiết
Trò chơi bắt đầu với tiếng trống rộn ràng. Mỗi người chơi sẽ chọn 3 quân bài khác nhau và giữ kín thông tin để không bị lộ. Người cầm cái sẽ xóc ống thẻ và rút một quân, sau đó sẽ hô lên một câu hát mô tả quân bài đó. Ai sở hữu thẻ này sẽ gõ 3 tiếng mõ và hô “có đây”, và sẽ được nhận một cây cờ đuôi nheo.
Trò chơi tiếp tục diễn ra cho đến khi một thành viên hô lớn “Tới rồi! Tới rồi!”. Đây là lúc họ đã có thẻ bài cuối cùng trùng với quân bài mình giữ. Họ sẽ nhận được 3 cây cờ đuôi nheo, và người chiến thắng sẽ nhận được tiền thưởng từ ban tổ chức.
Tại một số địa phương, người chiến thắng có thể nhận được tiền mặt, đó là số tiền mà các thành viên đã đặt cược. Tuy nhiên, ở nhiều làng quê, trò chơi này chỉ đơn thuần mang tính giải trí, do đó phần thưởng có thể là các vật phẩm như đồ dùng nông nghiệp hoặc cây trồng.
Điều gì đặc biệt về lễ hội bài chòi?
Trò chơi thường được tổ chức tại sân đình hoặc khu vực họp chợ của làng. Ban tổ chức dựng 11 cái chòi bằng tranh tre, với một chòi đặc biệt ở giữa gọi là chòi trung ương dành cho ban tổ chức. Mười chòi nhỏ còn lại được dựng hai bên để người chơi tham gia.
Trong quá trình chơi, không chỉ đơn thuần là dự đoán mọi quân bài, ban nhạc bao gồm đàn nhị, sênh, kèn, trống cũng sẽ trình diễn một bản hòa tấu để tạo không khí. Mọi người cùng nhau trò chuyện và trao gửi những lời chúc tốt đẹp trong ngày đầu năm mới, tạo nên một bầu không khí vui vẻ và sôi động.
Như vậy là các bạn đã hiểu về thẻ bài chòi rồi phải không nào. Hi vọng, những thông tin mà hi88 gg chia sẻ trên đây đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về trò chơi dân gian này. Chúc các bạn vui vẻ!
